Özlem Eker – Tebriz’den Masallar

Tebriz’den Masallar adlı kitap Ege Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışan Seçkin Sarpkaya tarafından hazırlanmıştır. Kitapta yer alan bilgiler, kaynaklar ve masallar Ege Üniversitesi’nde 2016 yılında başlayıp 2017’de son bulan ve İran’da yürütülen bir araştırma projesi kapsamında yazar tarafından elde edilmiştir.

Kitapta İran’ın Tebriz şehrinde yapılan alan araştırması neticesinde derlenen 13 masal yer almaktadır. Bu masallar sözü geçen araştırma projesi sürecinde Tebriz ve Tebriz’e bağlı yerleşim yerlerinde tespit edilen kaynak kişilerden bizzat yazar tarafından dinlenerek elde edilmiştir.

Kaynak kişiler hakkındaki ad, soyad, ikâmet yeri, doğum yeri ve tarihi, kişilerin masalları kimden öğrendiği, eğitim durumları, meslekleri, masalın derlendiği yer gibi bilgiler kitabın en sonuna eklenmiştir.

Yazar masallara geçmeden önce Tebriz Türklerinde masal türünün geçmişte ve günümüzdeki durumları hakkında bir karşılaştırma yapmış ve bu hususta kaynak kişilerin fikirlerine de yer vermiştir.

Yüzyıllar boyunca Türklere yurt olmuş olan ve Türk halk bilgisi ürünleri bakımından çok zengin olan bu topraklarda yazarın aktarımına göre masal türü de teknolojiden nasibini almıştır. Masal anlatıcıları gençlerin artık masal dinlemek istemediğini bundan kaynaklı olarak birçok masalı unuttuklarını söylemişlerdir. Doğal olarak Tebriz’de masal anlatma geleneği eskisi gibi aktif olarak devam etmemektedir. Masal anlatıcılarının bu serzenişleri göz önüne alındığında yazarın yaptığı işin kıymeti anlaşılmaktadır.

Halk bilgisi ürünleri bir milletin tarihi belli olmayan dönemlerden itibaren oluşturduğu ortak malıdır. Milleti millet yapan özgün bir unsurdur. Masalların kayıt altına alınıp yayınlanması millî hafızanın korunması bakımından önemlidir.

Masal türünün önemi ve Tebriz’de geleneğin vaziyeti hakkında bilgiler verildikten sonra masallara geçilmiştir. Kitapta 13 masalın Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış biçimlerine yer verilmiştir.

Masalların üslûbu Türkiye’de anlatılan masallardan biraz farklıdır ancak sayfalar ilerledikçe bu duruma alışılmaktadır.

Son olarak Tebriz’den Masallar Türk Dünyası ve halk bilimi uzmanları ya da bu konuda uzmanlaşmak isteyen bireyler, alan hakkında serbest olarak araştırma yapanlar ve halâ çocuklarına masalların gizemli dünyasını tanıtmak isteyen ebeveynler için ideal bir kaynaktır. İran’da konu üzerine yapılan mevcut araştırmaların sayısı da düşünülünce kitabın alana olan katkısı görülmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir