Semih Samyürek – Kahramanın Sinemadaki Yolculuğu

Dünya sinema tarihi, insanlık açısından oldukça yeni bir alan olsa da günümüzde yaşayan bireyler açısından yüz yılı aşkın uzun bir geçmişe dayanmaktadır. Anlatı kültürünün 20. yüzyıldaki lideri tartışmasız olarak sinema idi. Yüz yıllık dönem boyunca çeşitli aşamalardan geçen sinema; 21. yüzyılda internet alışkanlıklarının artmasıyla yeni bir değişim içine girmiş olsa da sinema kültürü hala büyüklüğünü koruyor. Söz konusu değişimler, kuşkusuz “kahraman” figürünün de belli bir serüvenden geçmesini zorunlu kılmıştır. İşte Nejla Kayalı Orta; kitabında bu serüyeni aydınlatmaya, okurun ve özellikle de sinema izleyicisinin kahraman figürü üzerine derinlikli bir alt yapıya sahip olmasına katkı sunmaya çalışmış.

Karakum Yayınevi’nden Mart 2019’da ilk baskısını yapmış olan “Kahramanın Sinemadaki Yolculuğu” adlı kitap; “1980 Sonrası Türk Sinemasında Geleneksel Anlatı Kahramanları” alt başlığını taşıyor. Kitap 3 ana bölüme ayrılmış. İlk bölümde, kahraman kimdir? Sorusuna hem yerel hem evrensel bir cevap aranmış. Nejla Hanım, yalnızca Türk sinemasından hareket etseydi kitabı çok daha güdük kalabilirdi. Sinemanın evrensel bütünlüğünü yakalamayı başarmış olması kitabını daha nitelikli kılmış. Kahramanın kim olduğu sorusuna evrensel sinemada da bir cevap aramak, kendi sinema kültürümüz açısından da oldukça önemli. Zira Türkiye’de yerli film kadar yabancı film de hem bireysel olarak izleniyor hem de sinemalarda vizyona giriyor.

Kitabın ikinci bölümü Türk sinemasında 1980 sonrası kahramanlara odaklanıyor. Bu kısımda özellikle somut örnekler üzerinden ilerleyen kitap, kahraman figürü üzerinden bir son dönem Türk sineması fotoğrafı da ortaya koyuyor. Kitabın önemli bir yanı da; kahraman figürüne odaklanırken bireysel yorumlar üzerinden değil teoriler üzerinden hareket ediyor oluşu. Nejla Hanım, bunu yaparken okuru sıkmamaya ve özellikle anlaşılır bir Türkçe kullanmaya özen göstermiş.

Popüler kültür; geleneksel olan ne varsa ya onu dönüştürmeye ya da onun yerine yenisini ikame etmeye programlı bir makine gibi çalışır. Bu makineden geleneksel kahraman da nasibini alır. Kitabın üçüncü bölümü, geleneksel kahramanın dönüşümüne ve yeni dönemdeki popüler kahramanlara odaklanıyor. “Fenomen” kavramı yeni dönemde görüngü olan sözlük anlamını kaybederek, ünlü, popüler gibi anlamları taşımaya başlayalı beri, sinema kahramanları da birer fenomen olarak görülmeye başlandı. Yıldız kavramı yerini fenomen kavramına bıraktı da diyebiliriz. Fenomenlerin dünyasında sinemanın nerede durduğu ve nereye yöneleceği üzerine kafa yoranlar için de okunması gereken bir bölüm ortaya konmuş.

Kitabın sonunda, meraklısı için bitmesin istenecek bir Ekler kısmı bulunuyor. Ek kısmında 1980 sonrası Türk sinemasının önemli kahraman figürlerini içeren birçok filmin çözümlemesi bulunuyor. Bu bölümde yer alan filmlerden izlediklerim üzerine yapılan çözümlemelerden ayrı bir tat aldım. İzlemediklerimi ise ilk fırsatta izlenecek filmler listesine aldım. “Kahramanın Sinemadaki Yolculuğu” kitabı, hem film kültürümüze bir katkı sunuyor hem de sinema üzerine yapılacak araştırmalara önemli bir tuğla koyuyor. Sinema gibi görsel bir alan üzerine okunabilecek akışkanlıkta yazılmış olması da bu kitabı değerli kılıyor. Sinema okurunun bilgisine sunarız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir